AZU 150

Wynagrodzenie minimalne od 1 stycznia 2019 r.

Wzrost płacy minimalnej często oznacza na początku roku dodatkową pracę dla działów kadrowo-płacowych. Związane jest to zwłaszcza z koniecznością przeliczania części należności kalkulowanych na przełomie roku. Chodzi tu m.in. o wysokość wielu świadczeń wypłacanych w ramach stosunku pracy oraz podstawę wymiaru składek niektórych grup ubezpieczonych, do których zaliczamy np. początkujących przedsiębiorców czy pracowników korzystających z urlopów wychowawczych. W 2019 r. wysokość wynagrodzenia minimalnego pracownika pracującego na pełny etat nie może być niższa od kwoty 2.250 zł brutto. To oznacza jej wzrost w stosunku do 2018 r. o 150 zł.

Urodzenie dziecka na wychowawczym – co z zasiłkiem macierzyńskim oraz jakie raporty imienne przekazać

Pytanie:  Pracownica urodziła dziecko podczas pobytu na urlopie wychowawczym. Czy w tej sytuacji możemy podjąć wypłatę zasiłku macierzyńskiego i jakie raporty imienne należy składać za tę osobę?

Umowa o pracę ze zleceniobiorcą – ubezpieczenia oraz dokumenty ubezpieczeniowe

Pytanie: Chcemy podpisać umowę o pracę z osobą, która wykonuje u nas umowę zlecenia i z tego tytułu objęta jest ubezpieczeniami. Przez pewien czas obie umowy będą wykonywane równocześnie. Czy musimy złożyć w ZUS dodatkowe zgłoszenie oraz jak wykazywać tę osobę w raportach imiennych?

AZU 149

Na czym polegają zmiany w zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem?

Przypominamy, że 6 czerwca 2018 r. nastąpiły znaczące zmiany w zakresie przyznawania prawa do zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad dzieckiem, polegające na rozszerzeniu uprawnień do tego świadczenia w razie konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Po wprowadzeniu nowego – choć nie dodatkowego – okresu wypłaty zasiłku opiekuńczego w związku z niepełnosprawnością dziecka (30 dni), znacznie komplikuje sposób ustalania tego okresu w ramach obowiązującego łącznego limitu w skali roku kalendarzowego (60 dni).

SZU 45

Świadczenia z zakresu bhp

Mimo że w podstawie wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne nie uwzględnia się świadczeń oraz wypłat wymienionych w rozporządzeniu składkowym,  zdarza się, że w zaleceniach pokontrolnych ZUS nakazuje ich oskładkowanie – w całości lub w części. Tego typu decyzje spowodowane są faktem, że część przychodów wyszczególnionych w rozporządzeniu może być objęta wyłączeniem z podstawy wymiaru składek tylko po spełnieniu pewnych warunków określonych odrębnymi przepisami lub wyłączenie to może dotyczyć tylko konkretnych kwot. O ograniczeniach tych bardzo często zapominają pracodawcy. W opracowaniu przedstawiamy najczęściej występujące w praktyce sytuacje skutkujące koniecznością naliczenia składek od świadczeń i wypłat wymienionych w rozporządzeniu składkowym.

Świadczenia socjalne

W przypadku świadczeń omawianych w tym rozdziale stosujemy odpowiednio: § 2 ust. 1 pkt 19 oraz § 2 ust 1 pkt 21 rozporządzenia składkowego. Pierwszy z nich wyłącza z podstawy wymiaru składek świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Drugi zaś zwalnia z oskładkowania świadczenia urlopowe wypłacane na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o funduszu socjalnym – do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego określonej w tej ustawie.

Świadczenia delegacyjne oraz ryczałty na jazdy lokalne

Świadczenia delegacyjne wyłączone są  z podstawy wymiaru składek na podstawie § 2 ust. 1 pkt 15, a ryczałty na jazdy lokalne na podstawie § 2 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia składkowego. Pierwszy z przywołanych przepisów wyjaśnia, że składek nie musimy liczyć od diet i innych należności wypłacanych z tytułu podróży służbowej pracownika. Wyłączenie to ograniczone jest do kwot określonych w rozporządzeniu delegacyjnym. Drugi z przepisów wyłącza natomiast z oskładkowania zwrot kosztów używania w jazdach lokalnych przez pracowników, dla potrzeb pracodawcy, pojazdów niebędących własnością pracodawcy do wysokości m.in. ryczałtu pieniężnego określonego w rozporządzeniu z 25 marca 2002 r.

AZU 148

Jakie informacje musi przekazywać do ZUS płatnik składek?

Płatnicy składek, czyli pracodawcy muszą wywiązywać się z wielu obowiązków informacyjnych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oprócz zgłoszenia do ubezpieczeń pracownika wraz z członkami rodziny i późniejszego wyrejestrowania z nich – co pracodawcom nie sprawia raczej problemów, muszą też na bieżąco informować ZUS o wielu zdarzeniach mających miejsce w trakcie trwającego stosunku pracy – o czym z kolei często zapominają. Dodatkowe problemy stwarza konieczność opracowania we własnym zakresie niektórych formularzy.Zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń

AZU 147

Wypłaty z tytułu umów o zakazie konkurencji – czy należy uwzględnić je w podstawie wymiaru składek

Pytanie: Z kierownikami naszych oddziałów chcemy podpisać umowy o zakazie konkurencji. Czy odszkodowania wypłacane z tego tytułu będą podlegały oskładkowaniu?

Od 1 stycznia 2019 r. nowe druki do ZUS

Do zmian przepisów, które od nowego roku ułatwią przechowywanie akt pracowniczych i umożliwią obniżenie kosztów związanych z ich przechowywaniem, trzeba się odpowiednio przygotować. ZUS już teraz na swoich stronach internetowych informuje m.in. o tym, jakie dokumenty trzeba będzie przesłać, aby skorzystać z tych udogodnień.

Jak przygotować korektę w przypadku nieprawidłowo ustalonej stopy procentowej składki wypadkowej?

Pytanie: Od ubiegłego roku mamy w firmie trzech zleceniobiorców, których nie uwzględniliśmy w liczbie ubezpieczonych branych pod uwagę przy ustalaniu stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe. Po ich uwzględnieniu średnioroczna liczba ubezpieczonych przekracza 9 osób. Powoduje to, że obowiązującą nas wysokość składek powinniśmy ustalać na podstawie rodzaju prowadzonej działalności, a nie przyjmować – tak jak to zrobiliśmy – stopę odpowiadającą 50% najwyższej stawki określonej w rozporządzeniu. Co w tej sytuacji powinniśmy zrobić?

AZU 146

Zasiłek po zakończeniu umowy o pracę powinien być liczony jak dla pracownika

Były pracownik, mający zarejestrowaną jeszcze w okresie zatrudnienia działalność gospodarczą od której nie odprowadzał składek ZUS, który po ustaniu zatrudnienia jest nadal niezdolny do pracy i pobiera zasiłek chorobowy, powinien mieć ustaloną wysokość zasiłku z uwzględnieniem wynagrodzenia za pracę uzyskanego od pracodawcy przed zachorowaniem – pod warunkiem, że nie będzie prowadził po ustaniu zatrudnienia działalności gospodarczej. Jeżeli mimo niezdolności do pracy, będzie ją kontynuował po zakończeniu umowy o pracę, utraci prawo do zasiłku. Tak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z 18 lipca 2018 r. (sygn. III UZP 2/18).

Przekroczenie tzw. trzydziestokrotności – jak skorygować brak składek na FP i FGŚP

Pytanie: W 2017 r., po przekroczeniu przez pracownika rocznej kwoty granicznej, zaprzestaliśmy opłacania składek również na FEP, FP i FGŚP. Jak skorygować ten błąd oraz co z dokumentami rozliczeniowymi w tej sytuacji?

AZU 145

Raporty rozliczeniowe za pracownika, który przerwał urlop z powodu choroby

Pytanie: W czasie pobytu na urlopie wypoczynkowym pracownica zachorowała otrzymała kilkudniowe zwolnienie lekarskie, w związku z czym urlop został przerwany. Jednocześnie uzgodniliśmy, że niewykorzystaną jego część udzielimy w okresie letnim, a bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia pracownica wróci do pracy. Jakie dokumenty rozliczeniowe złożyć za tę osobę?

Kiedy świadczenie urlopowe korzysta ze zwolnienia ze składek ZUS?

Pytanie:  Od tego roku nie posiadamy już ZFŚS ze względu na mniejszy stan zatrudnienia. Wypłacamy świadczenia urlopowe. Czy świadczenie musi być wypłacone w tej wysokości, w której zakłada ustawa o funduszu socjalnym, czy może być niższe lub wyższe? Jeden z pracowników ma zajęcie komornicze niealimentacyjne. Czy świadczenie urlopowe podlega egzekucji?

Jak ustalić dochód uprawniający do otrzymywania świadczeń z ZFŚS?

Pytanie:  Proszę o weryfikację, czy poniżej opisany sposób na ustalenie dochodu mający służyć do otrzymywania świadczeń z ZFŚS jest prawidłowy. W regulaminie zapisaliśmy, że podstawę do przyznawania ulgowych usług i świadczeń stanowi średni miesięczny dochód netto przypadający na osobę w rodzinie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przez średni dochód netto rozumie się łącznie wszelkie dochody osób, o których mowa w paragrafie 6, z roku kalendarzowego poprzedzającego datę złożenia wniosku, podzielone przez liczbę osób i podzielone przez dwanaście z zastrzeżeniem ust. 4–6. Dochód ten obejmuje w szczególności: zarobek brutto pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zarobek osiągnięty za granicą; emerytury i renty; zasiłki z ubezpieczenia społecznego; alimenty na rzecz dzieci ustalone wyrokiem sądowym lub ugodą sadowa; stypendia; dochody z gospodarstwa rolnego (powyżej 1 ha przeliczeniowego) obliczone na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w poprzednim roku kalendarzowym, przyjmując, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości określonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; dochody z działalności gospodarczej i współpracy przy prowadzeniu tej działalności (dochody z tego tytułu przyjmuje się w wysokości nie niższej niż zadeklarowane przez osoby osiągające dochody stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli z tytułu tej działalności lub współpracy nie istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego, kwoty nie niższe od najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne obowiązujące osoby ubezpieczone); świadczenie wychowawcze 500+; inne dochody. Pracownik, który w roku poprzedzającym przyznanie świadczenia z funduszu nie osiągał dochodów lub osiągał dochody wolne od podatku, podaje we wniosku dochody za czas aktualnego zatrudnienia. Pracownik, który w roku poprzedzającym przyznanie mu świadczenia z Funduszu nie przepracował całego roku kalendarzowego podaje we wniosku dochody za czas faktycznie przepracowany. Zapisy pkt 4 i 5 dotyczą także uprawnionych członków rodziny pracownika bez względu na miejsce ich zatrudnienia. Informacje podane w oświadczeniu podlegają ochronie prawnej i służą wyłącznie do potrzeb funduszu socjalnego.

AZU 144

Zgon pracownika w trakcie miesiąca – jak ustalić podstawę wymiaru składek

Pytanie: Jeden z naszych pracowników zginął w wypadku komunikacyjnym. Jak powinniśmy ustalić podstawę wymiaru składek za ten miesiąc?

Tylko pracownik mobilny może pracować w kilku krajach jednocześnie i podlegać polskim ubezpieczeniom społecznym

Zatrudnienie pracownika w kilku krajach Unii Europejskiej jednocześnie, co umożliwia go polskimi ubezpieczeniami społecznymi, jest możliwe tylko w odniesieniu do pracowników mobilnych, takich którzy mogą lub mają obowiązek przemieszczać się między państwami. Praca wykonywana przez pewien czas w innym kraju UE wyklucza ubezpieczenie społeczne w Polsce. Tak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 9 maja 2018 r., sygn. akt II UK 150/17.

Składniki kwartalne i roczne w podstawie wymiaru zasiłków po zmianie etatu

W razie zmiany wymiaru czasu pracy w miesiącach poprzedzających powstanie niezdolności do pracy, a nawet w tym samym miesiącu, podstawę wymiaru zasiłków stanowi wynagrodzenie przysługujące po zmianie wymiaru czasu pracy. Są to jednak zasady ogólne, z których nie wynika jednoznacznie, jak poza wynagrodzeniem podstawowym uwzględniać w podstawie wymiaru zasiłków składniki kwartalne i roczne, oraz że zależy to od daty zmiany wymiaru czasu pracy. Szczegółowych rozwiązań powinniśmy szukać w wyjaśnieniach ZUS zawartych w poradnikach, komentarzach i komunikatach publikowanych na stronie internetowej Zakładu. Zapoznając się z wyjaśnieniem ZUS, analizując podane tam przykłady, można znaleźć odpowiedź na interesujący nas problem.  W opracowaniu podpowiemy, jak poradzić sobie z uwzględnianiem w podstawie wymiaru zasiłków składników kwartalnych i rocznych, szczególnie po zmianie wymiaru czasu pracy, z wykorzystaniem nie tylko przepisów ustawowych, ale również wyjaśnień ZUS.  

AZU 143

Zmiana wymiaru czasu pracy w czasie pobytu na zwolnieniu lekarskim – czy przeliczać podstawę pobieranego zasiłku

Pytanie: Za trzymiesięcznym wypowiedzeniem zmniejszyliśmy pracownikowi wymiar czasu pracy – z pełnego etatu na 1/2. Obecnie przebywa on na przebywa na zwolnieniu lekarskim, w czasie którego nastąpi wspomniana zmiana. Czy będzie miała ona wpływ na sposób liczenia zasiłku chorobowego z tytułu tego zwolnienia?

Wstrzymanie zasiłku chorobowego z powodu nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego

Pytanie: Od około dwóch miesięcy pracownik przebywa na nieprzerwanych zwolnieniach lekarskich. Z uwagi na docierające do nas sygnały, że osoba ta w czasie pobytu na zwolnieniu buduje dom, przeprowadziliśmy kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy, która potwierdziła te informacje. Wiemy, że powinniśmy wstrzymać wypłatę bieżącego zasiłku, ale jak potrącić świadczenia chorobowe już wypłacone?

AZU 142

Renta socjalna wzrośnie do kwoty 1.029,80 zł

Od 1 czerwca br. renta socjalna wyniesie 1.029,80 zł brutto. Podwyżka jest realizacją jednego z postanowień porozumienia zawartego przez rząd z częścią środowisk osób niepełnosprawnych.

E-zwolnienia obowiązkowe dopiero od 1 grudnia

Obowiązek wystawiania przez lekarzy zwolnień lekarskich wyłącznie w formie elektronicznej przesunięty zostanie na 1 grudnia 2018 r. Tak wynika z projektu zmian w ustawie chorobowej, który 19 kwietnia trafił do Sejmu.

Do 1 czerwca 2018 r. rolnik przedsiębiorca składa zaświadczenie do KRUS

Rolnicy lub domownicy, którzy jednocześnie prowadzą działalność gospodarczą, mają obowiązek poinformować swoją jednostkę organizacyjną KRUS, czy nie przekroczyli rocznej kwoty granicznej podatku dochodowego od przychodów z dodatkowej nierolniczej działalności gospodarczej za ubiegły rok (3.300 zł). Mają na to czas do końca maja, w tym roku do 1 czerwca.

AZU 141

Z jakiego okresu ustalić podstawę wynagrodzenia chorobowego przy dwóch kolejnych umowach o pracę?

Pytanie: Po okresie próbnym z pracownikiem została podpisana umowa na czas nieokreślony. Czy w podstawie aktualnie przysługującego wynagrodzenia chorobowego uwzględnić także wynagrodzenie z tytułu umowy na okres próbny?

W jakich przypadkach ekwiwalent za pranie odzieży roboczej nie będzie zwolniony z oskładkowania?

Pytanie: W naszej firmie pracownikom otrzymującym odzież ochronną wypłacamy ekwiwalent pieniężny za jej pranie, od którego zgodnie z rozporządzeniem składkowym nie opłacamy składek. W tym roku kontrola ZUS zakwestionowała takie postępowanie. Czy powinniśmy się odwołać od tych ustaleń pokontrolnych?

Składki wypadkowe od 1 kwietnia 2018 r. według nowych stóp procentowych

Składki na ubezpieczenie wypadkowe od wszystkich wypłat dokonanych po 31 marca 2018 r., bez względu na okres, za jaki przysługują, powinny być liczone według stopy procentowej obowiązującej danego płatnika w roku składkowym zaczynającym się 1 kwietnia 2018 r. Poza grupą płatników, którym stopę tę przypisze ZUS, istnieje duża grupa, która będzie musiała samodzielnie ustalić obowiązującą ich wysokość składek wypadkowych. Powinni oni pamiętać o tym, że w nowym roku składkowym nastąpiła zmiana równo połowy dotychczas obowiązujących stóp procentowych, co dodatkowo komplikuje sam proces ustalania wysokości składek wypadkowych na rok składkowy zaczynający się 1 kwietnia 2018 r.

AZU 140

Zgłoszenie ZUS ZSWA do 3 kwietnia – jak wypełnić, aby uniknąć korekt

 Do 3 kwietnia część pracodawców musi przygotować i złożyć w ZUS druk ZUS ZSWA zawierający informacje o pracownikach świadczących w 2017 r. prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Kontrole ZUS pokazują, że pracodawcy nadal popełniają wiele błędów przy wypełnianiu wspomnianego dokumentu, zwłaszcza w sytuacjach gdy w trakcie roku objętego zgłoszeniem nastąpiły zmiany mające wpływ na sposób jego wypełnienia. 

Trzynastka wypłacona pracownicy na urlopie rodzicielskim – co ze składkami

Pytanie: Pracownicy przebywającej na urlopie rodzicielskim wypłacimy nagrodę roczną. Czy od tej kwoty należy opłacić składki  na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz składkę zdrowotna i na Fundusz Pracy?

AZU 139

Wypłata po wyrejestrowaniu z ubezpieczeń – jak wysłać dokumenty, gdy pojawia się komunikat „Brak raportu za ubezpieczonego zgłoszonego przez płatnika”

Pytanie: Za styczeń 2018 r. sporządziłam dokumenty rozliczeniowe, których nie mogę wysłać, ponieważ przy wysyłce pojawia się błąd 69004101 „Brak raportu za ubezpieczonego zgłoszonego przez płatnika”. Osoba ta pracowała do 31 stycznia 2018 r. Dnia 2 lutego 2018 r. wysłałam do ZUS jej wyrejestrowanie, więc raport ZUS RCA zrobiłam dla niej z kodem tytułu ubezpieczenia 30 00 0 0. Proszę wyjaśnić, co mam zrobić, aby wysłać dokumenty rozliczeniowe. Może popełniam jakiś błąd? 

Jak usunąć z kartoteki płatnika nieaktualne numery rachunków bankowych?

Pytanie: W styczniu 2018 r. wykonałam w programie Płatnik aktualizację danych płatnika. Na zakładce „Inne dane” pojawił się numer NRS nadany przez ZUS płatnikowi, ale pojawiły się również numery rachunków bankowych płatnika składek, które dawno zostały wyrejestrowane. Niestety nie mogę ich usunąć z kartoteki. Co należy zrobić, aby te nieaktualne numery rachunków bankowych zniknęły z kartoteki ?

AZU 138

Ulgi składkowe dla przedsiębiorców w Konstytucji Biznesu

Pół roku bez składek ZUS dla początkujących przedsiębiorców, oprócz tego możliwość prowadzenia działalności o niewielkich przychodach bez konieczności rejestracji. To tylko niektóre z rozwiązań przewidzianych przez przyjęty przez Sejm pakiet Konstytucji Biznesu.

Rozliczenie zarobkujących emerytów i rencistów do końca lutego

Do 28 lutego 2017 r. podmiot zatrudniający emeryta lub rencistę musi poinformować ZUS o wysokości przychodu osiągniętego przez daną osobę w roku ubiegłym. Informację taką ma obowiązek też przekazać sam świadczeniobiorca. Uzyskane informacje pozwolą ZUS na sprawdzenie, czy dane świadczenie powinno ulec zmniejszeniu albo zawieszeniu.

Dłuższy zasiłek opiekuńczy na dziecko z niepełnosprawnością

Jednym ze sposobów wsparcia pracowników rodziców wychowujących dzieci niepełnosprawne ma stać się wydłużenie rocznego okresu, przez który osoby te będą mogły pobierać zasiłek opiekuńczy, w razie sprawowania opieki nad dzieckiem powyżej 14. roku życia. Takie rozwiązanie przewiduje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw.

AZU 137

ZUS IWA do 31 stycznia

Do 31 stycznia 2018 r. płatnicy składek są zobowiązani przekazać do ZUS formularz ZUS IWA zawierający dane za 2017 r. potrzebne do ustalenia składki na ubezpiecze­nie wypadkowe. Informacje zawarte na tym druku są przekazywane, aby ZUS mógł ustalić stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe, według której w kolejnym roku składkowym, tj. od 1 kwietnia 2018 r. do 31 marca 2019 r. płatnik będzie opłacał za swoich ubezpieczonych składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Nie wszyscy płatnicy ten druk powinni jednak składać.  

Zlecenie z pracownikiem na urlopie bezpłatnym – jak wykazać w drukach, jeżeli wypłata nastąpi po powrocie do pracy

Pytanie: Aby zrealizować pilne zlecenie otrzymane od nas, pracownik skorzystał z miesięcznego urlopu bezpłatnego. Jak rozpisać taką umowę w drukach ubezpieczeniowych, jeżeli wynagrodzenie ze zlecenia będzie wypłacone w połowie przyszłego miesiąca, a więc już po rozwiązaniu umowy zlecenia i powrocie pracownika do pracy? Umowa zlecenie została podpisana z pierwszym dniem urlopu bezpłatnego oraz rozwiązana zostanie z ostatnim dniem urlopu i urlop ten obejmować będzie pełny miesiąc kalendarzowy.

Trzydziestokrotność w 2018 r.

Przepisy znoszące górny limit ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe wejdą w życie dopiero 1 stycznia 2019 r. Senat na ostatnim posiedzeniu w 2017 r. przyjął ustawę znoszącą górny limit ograniczenia składek, ale ustawa nie wejdzie w życie, tak jak planowano 1 stycznia 2018 r., tylko dopiero 1 stycznia 2019 r.