AZU 136

Jakie obowiązki ma płatnik na przełomie roku?

Podstawową zmianą, o której powinni pamiętać płatnicy składek na przełomie 2017 i 2018 roku jest likwidacja – z dniem 1 stycznia 2018 r. – dotychczasowych kont, na które odprowadzane były składki. Od tej daty składki opłacamy za pomocą jednego przelewu na jedno – zupełnie nowe – konto. Kolejne obowiązki mają związek ze zmianą minimalnego wynagrodzenia.

Jak rozliczyć się z pracownikiem, jeżeli ZUS nadpłacone składki zaliczył na poczet istniejącego zadłużenia?

Pytanie: W czasie kontroli ZUS okazało się, że nadpłaciliśmy składki na ubezpieczenia społeczne za dwoje pracowników – były one liczone od zawyżonej podstawy. Z uwagi na istniejące zadłużenie, ZUS nadpłatę w całości zaksięgował na poczet jego spłaty. Czy ZUS mógł tak postąpić oraz jak rozliczyć się z pracownikami w przedstawionej sytuacji?

AZU 135

ZUS może podważyć podleganie ubezpieczeniom – przykłady z codziennej praktyki

 Bardzo często zadajemy sobie pytanie, w jakich sytuacjach ZUS może stwierdzić, żezgłoszenie do ubezpieczeń danej osoby budzi wątpliwości i w związku z tym rozpoczniepostępowanie wyjaśniające. Będzie ono polegało na sprawdzeniu podlegania ubezpieczeniom społecznym. Dlaczego tak się dzieje? Otóż, zdajemy sobie sprawę z tego, że obowiązujące przepisy ubezpieczeniowe są tak skonstruowane, że mogą być wykorzystywane do nadużyć polegających na nieuprawnionym korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, wypadkowego czy też emerytalnego i rentowych. Wymienione ubezpieczenia społeczne dają pracownikowi, zleceniobiorcy lub osobie prowadzącej działalność gospodarczą prawo do uzyskania wielu świadczeń, przede wszystkim zasiłków, odszkodowań czy świadczeń emerytalno-rentowych. Właśnie na tym tle dochodzi stosunkowo często do nadużyć. 

Renta wyrównawcza może przysługiwać częściowo niezdolnemu do pracy

Renta wyrównawcza może być przyznana pracownikowi częściowo niezdolnemu do pracy, jeżeli jego stan zdrowia wyklucza wykonywanie większości prac do których ma kwalifikacje, a sąd nie może pochopnie określać zawodów, w których mógłby potencjalnie wykonywać pracę. Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku wydanym 5 października 2017 r., sygn. akt I PK 282/16.

Od 27 października obowiązują nowe druki zasiłkowe

Już po raz kolejny w ciągu ostatnich miesięcy ZUS poinformował na swoich stronach internetowych, że w ramach prac nad upraszczaniem wzorów formularzy udostępnił nowe formularze zasiłkowe. Chodzi o 9 uproszczonych – napisanych bardziej przystępnym językiem druków, wśród których jest m.in. wniosek o zasiłek macierzyński – nowy symbol ZAM. Zastąpił on dotychczasowy druk ZAS-54.

AZU 134

Jak oskładkować umowy w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń?

Jeżeli dochodzi do zbiegu tytułów do ubezpieczeń umowy o pracę i umowy zlecenia wykonywanej na rzecz innego podmiotu niż własny pracodawca, to przy ustaleniu tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego ważne jest, czy podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa, równa lub wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zasadę tę potwierdził ZUS w interpretacji z 6 września 2017 r., WPI/200000/43/1034/2017.

ZUS informuje płatników składek o indywidualnym rachunku

Na początku października Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął wysyłanie do płatników informacji o indywidualnym numerze rachunku bankowego, na który począwszy od 1 stycznia 2018 r., będą musieli wpłacać należności składkowe.

Prawo do renty od 1 października 2017 r.

Przyustalaniuprawado renty od 1 października 2017 r. lekarz orzecznik albo komisja lekarska ZUS w dalszym ciągu stosują generalną zasadę, zgodnie z którą jeżeli osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy przez okres co najmniej ostatnich 5 lat poprzedzających dzień badania lekarskiego brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego (liczonego do obniżonego wieku, tj. 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), to w przypadku dalszego stwierdzenia niezdolności do pracy orzekana będzie niezdolność do pracy na okres do dnia osiągnięcia tego wieku.

AZU 133

Jak wykazać w drukach ubezpieczeniowych okres pobierania wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku płatnego przez ZUS?

Pytanie: Za okres pobytu w szpitalu pracownikowi przysługiwać będzie wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłek chorobowy, którego płatnikiem będzie jednak ZUS. Jak takie zwolnienie wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych?

Jak ustalić podstawę wymiaru składek przy potrąceniach alimentacyjnych?

Pytanie: Otrzymaliśmy tytuł wykonawczy zobowiązujący nas do potrącania alimentów z wynagrodzeń jednego z pracowników. Od jakiej podstawy w tej sytuacji powinniśmy naliczać składki – przed wspomnianym potrąceniem czy później, po ich odliczeniu.

AZU 132

Jakim ubezpieczeniom podlegają studenci pobierający stypendium na stażu przygotowania zawodowego?

Pytanie: Na podstawie umowy trójstronnej zawartej między uczelnią, studentem i podmiotem, u którego ma być odbywany staż, uczelnia kieruje osoby na odbycie stażu przygotowania zawodowego. W okresie odbywania stażu będzie im wypłacane stypendium. Wśród osób kierowanych są wyłącznie studenci, studenci pobierający renty rodzinne oraz studenci, którzy podlegają ubezpieczeniom w KRUS. Do jakich ubezpieczeń należy zgłosić te osoby? Czy można uznać, że zawarta umowa ma charakter umowy o świadczenie usług i tym samym studenci, którzy nie ukończyli 26 lat, nie powinni być zgłaszani do żadnych ubezpieczeń.

Jakie świadczenia wypadkowe przysługują zleceniobiorcom?

Zleceniobiorcy jako osoby objęte obowiązkowym ubezpieczeniem wypadkowym (z wyjątkiem uczniów i studentów do ukończenia 26. roku życia) mają prawo do świadczeń wypadkowych, czyli świadczeń  krótkoterminowych, jednorazowego odszkodowania oraz rent i dodatków do nich. Aby ustalić prawo do tych świadczeń, zdarzenie musi zostać uznane za wypadek przy pracy.

AZU 131

Zwolnienia składkowe uczniów i studentów od 1 września

W związku z wejściem w życie kolejnej części przepisów reformujących system oświaty zmienią się również zapisy w ustawie systemowej, dotyczące zwolnienia od składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zleceniobiorców będących uczniami i studentami.

W jakim terminie złożyć wniosek o refundację do PFRON?

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przestrzega przed zbyt szybkim złożeniem przez niepełnosprawnego przedsiębiorcę lub rolnika wniosku o pokrycie składek ubezpieczeniowych. Może wiązać się to z utratą przez niego prawa do refundacji.

AZU 130

ZUS zwraca uwagę na zagrożenia wynikające z outsourcingu pracowniczego

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował na swoich stronach internetowych, że firmy, które chciałyby skorzystać z tzw.  outsourcingu pracowniczego powinny pamiętać o skutkach zawierania tego typu umów w zakresie obowiązku składkowego.

Zatrudnienie za granicą zaliczone do okresu od którego zależy prawo do świadczenia przedemerytalnego

Okresy zatrudnienia za granicą podlegają zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury, od wykazania którego zależy prawo do świadczenia emerytalnego. Przez likwidację pracodawcy należy rozumieć także likwidację zakładu pracy spowodowaną śmiercią pracodawcy będącego osobą fizyczną. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 20 czerwca 2017 r., I UK 282/16.

Wynagrodzenie za krótsze niż 12 miesięcy w podstawie wymiaru zasiłków - 9 zasad i 25 przykładów

  W podstawie wymiaru zasiłków uwzględniamy przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. To jest podstawowa zasada wynikająca z art. 36 ust. 1 ustawy chorobowej. Jest jednak wiele przypadków wskazujących na odstępstwo od tej zasady, np. krótszy niż dwunastomiesięczny okres zatrudnienia czy niewykonywanie w tym okresie pracy z powodu urlopu bezpłatnego albo wychowawczego. Sprawdźmy te przypadki i dowiedzmy się, jak wtedy należy ustalać podstawę wymiaru przysługujących pracownikom świadczeń w razie choroby i macierzyństwa.

AZU 129

W jaki sposób rozliczyć kwotę wyrównania, gdy pracodawca błędnie ustalił podstawę wypłaty zasiłku chorobowego?

Pytanie: W lutym 2017 roku wypłaciliśmy zaniżoną kwotę zasiłku. W marcu zleceniobiorca również otrzymał zasiłek. Kwotę wyrównania doliczyliśmy do bieżącego zasiłku. W jaki sposób wykazać wyrównanie w raportach ZUS? Co oznacza sformułowanie, że od wyrównania wynagrodzenia chorobowego powinna być opłacona składka zdrowotna, dlatego kwotę wyrównania świadczenia chorobowego pracodawca powinien doliczyć do podstawy wymiaru składki ubezpieczenia zdrowotnego w raporcie ZUS RCA?

Kiedy zleceniobiorca nie ma prawa do zasiłku chorobowego?

Pytanie: Zawarliśmy umowę zlecenia ze zleceniobiorcą (nie jest naszym pracownikiem) od 15 lutego do 30 czerwca 2017 r. Umowa zlecenia od pierwszego dnia jest objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Do nas, czyli zleceniodawcy (zatrudniamy powyżej 20 osób) wpłynęło zwolnienie lekarskie za okres 5–14.04.2017. Czy w takiej sytuacji wypłacamy zasiłek chorobowy, mimo że nie został spełniony warunek okresu wyczekiwania wynoszącego 90 dni?

AZU 128

Jak rozliczyć z ZUS wynagrodzenie za godziny nadliczbowe zasądzone przez sąd?

Pytanie: Jeden z naszych pracowników wygrał sprawę w sądzie i musimy wypłacić mu wynagrodzenie za godziny nadliczbowe przepracowane w roku ubiegłym wraz z odsetkami. Czy od wypłaconej kwoty powinniśmy naliczyć składki?

Czy opłacać składki na FEP od umów zlecenia z własnym pracownikiem?

Pytanie: Z pracownikiem, za którego naliczamy składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, podpisaliśmy dodatkową umowę zlecenie, od której nie odprowadzaliśmy wspomnianych składek, ponieważ w ramach tej umowy nie były wykonywane prace szczególne. W czasie kontrolo ZUS zakwestionował  nasze postępowanie, nakazując oskładkowanie również umowy zlecenia. Czy słusznie?

AZU 127

Jakie ubezpieczenia ze zlecenia dla emeryta będącego pracownikiem w innej firmie?

Pytanie: W 2015 roku podpisaliśmy umowę zlecenie na czas nieokreślony z emerytem zatrudnionym w innej firmie na część etatu, z tytułu której zgłosiliśmy go tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Wynagrodzenie ze zlecenia wynosiło 500 zł miesięcznie. Aktualnie kontrola z jednostki nadrzędnej nakazała nam zgłosić tę osobę również do ubezpieczeń społecznych. Czy słusznie, a jeżeli tak, to jak skorygować ten błąd?

Jakie dodatkowe formularze musi przekazać do ZUS pracodawca?

Pracodawcy muszą przekazywać do ZUS oprócz dokumentów zgłoszeniowych, rozliczeniowych oraz wyrejestrowujących wiele innych formularzy. Chodzi tu głównie o zaświadczenia. Niektóre z nich wystawiane są na gotowych wzorach druków, część zaś pracodawcy muszą opracować we własnym zakresie. Jeżeli nie złożą wymaganego dokumentu, nieprawidłowo go wypełnią albo podadzą w nim niepełne informacje, muszą  liczyć się z określonymi sankcjami karnymi. Konieczne będzie skorygowanie błędnego lub złożenie brakującego zaświadczenia i ewentualnie wypłata świadczeń odszkodowawczych dla pracownika.

AZU 126

Według jakich zasad wypłacać świadczenia chorobowe po urlopie wychowawczym?

Pytanie: Nasza 32-letnia pracownica była na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 2016 r. do 15 marca 2017 r. Po tym urlopie nie wróciła jednak do pracy, lecz dostarczyła zwolnienie lekarskie na okres od 13 do 31 marca 2017 r. Otrzymuje ona stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4.600 zł. Za jaki okres należy jej wypłacić wynagrodzenie za czas choroby i jak ustalić podstawę jego wymiaru? 

W jakiej wysokości wypłacać zasiłek macierzyński?

Pytanie: Pracownica urodziła dziecko 12 kwietnia 2017 r. Korzysta ona z urlopu macierzyńskiego od 13 marca 2017 r. na podstawie zaświadczenia o przewidywanej dacie porodu na 15 kwietnia 2017 r. W dniu 30 marca wypłaciliśmy jej zasiłek macierzyński za okres od 13 do 31 marca 2017 r. w wysokości 100% podstawy wymiaru. 18 kwietnia pracownica złożyła wniosek o korzystanie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim w wymiarze podstawowym także z urlopu dodatkowego w pełnym wymiarze oraz urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Do wniosku dołączyła oświadczenie, aby zasiłek macierzyński za okres urlopu podstawowego i dodatkowego był jej wypłacany w wysokości 100% podstawy wymiaru, a za okres urlopu rodzicielskiego w wysokości 60% podstawy wymiaru. Czy możemy uwzględnić taki wniosek, skoro z przepisów wynika, że jeżeli w ciągu 21 dni po porodzie pracownica złoży oświadczenie, że będzie korzystała ze wszystkich tych urlopów, to zasiłek macierzyński za wszystkie wymienione okresy przysługuje w wysokości 80% podstawy wymiaru. Na koniec kwietnia 2017 roku zamierzaliśmy dokonać rozliczenia różnicy między wypłaconym zasiłkiem macierzyńskim w wysokości 100% za okres od 13 do 31 marca 2017 r. a zasiłkiem przysługującym według przepisów w wysokości 80% podstawy wymiaru. Jak należy postąpić w tej sytuacji?

Jakim ubezpieczeniom podlega pracownica, która urodziła kolejne dziecko na urlopie wychowawczym?

Pytanie: Jedna z naszych pracownic na urlopie  wychowawczym urodziła kolejne dziecko. Jakim ubezpieczeniom będzie podlegała?

AZU 125

Jakie składki opłacać za pracowników i zleceniobiorców z Ukrainy?

Pytanie: W lutym zatrudnialiśmy pracowników z Ukrainy na podstawie umowy zlecenia i umowy o pracę. Dostarczyli nam tylko zezwolenie na półroczną pracę w Polsce. Niektórzy z nich po kilku dniach z pracy na umowę zlecenia zrezygnowali. Jak mamy naliczyć wynagrodzenie z umowy zlecenia i umowy o pracę (zaliczka na podatek dochodowy i składki do ZUS). Wynagrodzenie brutto za pracę uzyskali powyżej 200 zł. Czy z umowy zlecenia naliczamy składki na ogólnych zasadach?

Jakie obowiązki ma płatnik składek po ustaniu stosunku pracy?

Po ustaniu stosunku pracy pracodawca jako płatnik składek pracy musi wyrejestrować byłego pracownika ze wszystkich  ubezpieczeń. Trzeba tu koniecznie pamiętać o terminach i kodach wyrejestrowania. Oprócz tego na płatniku składek spoczywa jeszcze wiele innych obowiązków, m.in. wyrejestrowanie zgłoszonego do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny, ewentualna korekta wyrejestrowania, rozliczenie składek w przypadku wypłat po ustaniu stosunku pracy i wykazanie ich w dokumentach rozliczeniowych.

AZU 124

Talony do supermarketu przekazane pracownikowi na zwolnieniu lekarskim – jak rozliczyć składki

Pytanie: Wszyscy pracownicy zatrudnieni w naszej firmie mają otrzymać w kwietniu talony do supermarketu o wartości 500 zł. Zostaną one sfinansowane ze środków pracodawcy. Jeden z naszych pracowników przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i w kwietniu nie otrzyma wynagrodzenia, tylko zasiłek chorobowy, który wypłaci mu ZUS. Jak rozliczyć i opłacić składki od talonów, jeżeli nie będzie miał wynagrodzenia i nie będzie można mu potrącić składek finansowanych z jego środków?

Ryczałty na dojazdy środkami komunikacji miejskiej – czy należy opłacać składki

Pytanie: Kontrola z naszej jednostki nadrzędnej nakazała nam oskładkować ryczałty na dojazdy środkami komunikacji miejskiej wypłacone niektórym pracownikom. Czy ZUS nie zakwestionuje tego, skoro na mocy rozporządzenia składkowego tego rodzaju wypłaty wyłączone są z podstawy wymiaru składek?

Płatnik przygotowując korektę, może uniknąć wyższej składki wypadkowej

Od 1 kwietnia 2017 r. zaczną obowiązywać złagodzone reguły ustalania karnej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w przypadku, gdy płatnik składek w ZUS IWA przekaże nieprawdziwe dane lub nie przekaże ich w ogóle. Wynika to z nowelizacji ustawy wypadkowej.

AZU 123

ZUS uznał umowę o dzieło za umowę zlecenia – jakie obowiązki ma płatnik składek

Pytanie: Na podstawie umowy o dzieło zatrudniliśmy emeryta jako inspektora nadzoru budowlanego. Umowę wykonywał od 1 czerwca do 31 grudnia 2015 r. Nie zgłaszaliśmy go do ubezpieczeń i nie opłacaliśmy za niego żadnych składek. W tym roku w czasie kontroli ZUS zakwestionował tę umowę. W protokole pokontrolnym uznał, że to była umowa zlecenia, od której należne były składki. Co powinniśmy teraz zrobić?

Ulgi w spłacie składek – jak ZUS może pomóc przedsiębiorcy

Bardzo korzystnym rozwiązaniem jest dzielenie ulgi płatnikowi składek, który posiada zaległości w opłacaniu składek, do pobierania których zobowiązany jest ZUS lub jest chwilowo w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej terminową spłatę bieżących należności. Może ono pomóc w uporządkowaniu spraw finansowych płatników. Powstrzymanie działań egzekucyjnych, często paraliżujących działalność firmy, wstrzymanie biegu odsetek czy wreszcie możliwość uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu, stanowią dodatkowy argument przemawiający za skorzystaniem tej formy pomocy udzielanej przez ZUS.

Przedsiębiorca z preferencyjnymi składkami wykonujący zlecenie – czy może mieć ubezpieczenie chorobowe z dwóch tytułów

Pytanie:  Prowadzę działalność gospodarczą i jestem uprawniona do opłacania składek z działalności od preferencyjnej podstawy wymiaru składek. Od 1 stycznia dodatkowo wykonuję umowę- zlecenia, która nie jest związana z przedmiotem prowadzonej przeze mnie działalności. Jestem w ciąży i zależy mi na tym, aby – jeżeli jest taka możliwość – były za mnie opłacane składki z dwóch tytułów. Czy taka sytuacja jest dopuszczalna? Od swojej księgowej uzyskałam informację, że dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu mogę podlegać tylko z jednego tytułu.

AZU 122

Zadośćuczynienie dla pracowników – co ze składkami

Kwoty zadośćuczynienia przyznane mocą ugody sądowej w związku z naruszeniem prawa pracownika do nieprzerwanego odpoczynku dobowego należy wliczyć do podstawy wymiaru składek. Nie ma znaczenia, że zostały one wypłacone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i są zwolnione z podatku. Tak wynika z interpretacji ZUS z 9 grudnia 2016 r.

Wynagrodzenie grudniowe wypłacone w styczniu – co ze składkami na Fundusz Pracy

Pytanie: Czy za wynagrodzenie za grudzień wypłacone w styczniu 2017 r., jeżeli kwota wynosi 1.850 zł, mogę odprowadzić składkę na Fundusz Pracy?

AZU 121

Świadczenia chorobowe płatne do 10. dnia następnego miesiąca – jak wykazać grudniową niezdolność do pracy

Pytanie: Wynagrodzenia w firmie wypłacamy do 10. dnia następnego miesiąca. Ten sam termin obowiązuje w przypadku świadczeń chorobowych. Jak wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych okres choroby przypadający w grudniu?

Czy zmniejszenie liczby pracowników w ciągu roku zwalnia ze składania ZUS IWA?

Pytanie: W roku bieżącym, z uwagi na spadek zamówień, zatrudnienie w firmie zmniejszyło się z 25 do 8 osób. Czy będzie miało to wpływ na obowiązek składania druku ZUS IWA za rok 2016 oraz sposób ustalania stopy procentowej składek wypadkowych na nowy rok składkowy?

Czy po zatrudnieniu zleceniobiorców prowadzący działalność nadal będzie zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych?

Pytanie:  Z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej jestem zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych. W przyszłym miesiącu podpiszę umowę z dwoma zleceniobiorcami, dla których będzie to jedyne źródło utrzymania. Czy nadal będę mógł korzystać ze wspomnianego zwolnienia oraz jaki będzie obowiązywał mnie termin opłacania składek?